Παρασκευή, 19 Σεπτεμβρίου 2008

Για τη διαδικασία του προγραμματισμού στο επίπεδο της Σχολικής Μονάδας και του Γραφείου Εκπαίδευσης.

Την περίοδο αυτή εξελίσσονται στα πλαίσια των εκπαιδευτικών οργανισμών οι διαδικασίες του προγραμματισμού, όπως αυτές είναι ενταγμένες στην ιδιαίτερη παράδοση της κάθε σχολικής μονάδας ακολουθώντας φυσικά τις κατευθύνσεις που παρέχουν οι σχετικές εγκύκλιοι του ΥΠ.Ε.Π.Θ και οι αντίστοιχες οδηγίες των σχολικών συμβούλων. Κατά τη διάρκεια του προγραμματισμού ασχολούμαστε κυρίως με πρακτικά θέματα όπως οι διδακτικές επισκέψεις, οι καινοτομίες και τα υποστηρικτικά σχήματα που αναπτύσσονται στην σχολική μονάδα, η κατανομή των αρμοδιοτήτων, η οργάνωση των σχολικών γιορτών κ.λ.π. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σκοπός του προγραμματισμού σε ένα σχολικό οργανισμό είναι να θέσει τους στόχους του οργανισμού και να δημιουργήσει ευνοϊκούς όρους και την απαραίτητη συναίνεση ώστε να επιτευχθούν. Η διαδικασία αυτή είναι λοιπόν μια διαδικασία διαλόγου που δεν ξεκινά από μηδενική βάση ούτε ολοκληρώνεται στα πλαίσια μιας συνεδρίασης του συλλόγου διδασκόντων. Το ιδιαίτερο τοπικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσει τη μορφωτική της δράση η σχολική μονάδα δεν είναι αυτονόητα γνωστό στους «νεοεισερχόμενους» συναδέλφους. Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών έχουν δημιουργηθεί συναινέσεις γύρω από αναπτυξιακούς στόχους και κατευθύνσεις που πρέπει αναλυτικά να επανεξετασθούν από τον «νέο» σύλλογο διδασκόντων και να υιοθετηθούν ξανά ή να αναζητηθούν εναλλακτικές προσεγγίσεις. Ο χρόνος του διαλόγου δεν είναι χαμένος χρόνος αλλά αντίθετα λειτουργεί «προστατευτικά» αφού μειώνει την αβεβαιότητα και το ρίσκο, βοηθάει να αναζητηθούν νέες πιθανές ευκαιρίες και φυσικά διαμορφώνει τις προϋποθέσεις του συντονισμού για τη σχολική μονάδα. Τα μοτίβα και οι αυτοματισμοί της προγραμματιστικής διαδικασίας δεν προκύπτουν ως εφαρμογή γραφειοκρατικών οδηγιών αλλά αφορούν τη συλλογική νοημοσύνη του σχολικού οργανισμού, αναπτύσσονται με βραδείς ρυθμούς -χρόνο με το χρόνο- και παίρνουν ιδιαίτερη μορφή σε κάθε εκπαιδευτικό οργανισμό. Επομένως, η επιμονή των διευθυντών αλλά και των υπόλοιπων εκπαιδευτικών στις «κουραστικές» διαδικασίες του προγραμματισμού αποτελεί «επένδυση» που μόνο ένα μέρος της εισπράττεται άμεσα ενώ ένα άλλο, το μεγαλύτερο, αποτελεί υπόβαθρο για τη μελλοντική ανάπτυξη του οργανισμού.
Αναφορικά με το σχεδιασμό των διδακτικών επισκέψεων και των καινοτόμων δραστηριοτήτων - που αποτελούν ένα μικρό μέρος της προγραμματιστικής διαδικασίας - θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε ότι είναι δυνατό να αξιοποιηθεί η «επίσκεψη» στο Blog του 1ου Γραφείου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Εύβοιας στη δικτυακή διεύθυνση: 1gpenev.blogspot.com όπου είναι καταγραμμένος ένα μεγάλος αριθμός από τις σχετικές δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν κατά την περασμένη σχολική χρονιά. Η σχέση της καταγραφής του παρελθόντος με τον προγραμματισμό του μέλλοντος μας είναι εν γένει γνωστή και επομένως ο σχεδιασμός των δράσεων που θα αναπτυχθούν κατά το σχολικό έτος 2008 – 2009 είναι δυνατό να στηριχθεί στις καταγραμμένες ήδη δράσεις οι οποίες φυσικά θα ενταχθούν στον νέο προγραμματισμό αφού εξασφαλιστεί η λειτουργική τους σύνδεση με τους επιμέρους εκπαιδευτικούς στόχους και ο εκπαιδευτικός τους επανασχεδιασμός ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά τους. Φυσικά η ψηφιακή καταγραφή των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων πρέπει να συνεχιστεί και φέτος από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς με την παρακίνηση των διευθυντών των σχολικών μονάδων ώστε να διευρύνουμε την δεξαμενή ιδεών που δημιουργείται σταδιακά στο blog και να την εμπλουτίσουμε ακόμη και με παραλλαγές της ίδιας δραστηριότητας πράγμα που θα επιτρέπει να έχουμε μια δεξαμενή εναλλακτικών λύσεων από την οποία θα επιλέγει ο κάθε εκπαιδευτικός αυτή που είναι πιο συμβατή με τις εκπαιδευτικές του στοχεύσεις και θα την προσαρμόζει στις ιδιαίτερες ανάγκες του μαθητικού πληθυσμού στον οποίο αναφέρεται. Η «καταγραφή» εκτός από το Blog διατηρείται και στη σχολική μονάδα και φυσικά σε πιο αναλυτική μορφή συγκροτώντας σταδιακά ένα τμήμα της ιδιαίτερης παράδοσή της.
Από την πλευρά του Γραφείου οργανώνονται το διάστημα αυτό συσκέψεις τοπικού χαρακτήρα όπου συμμετέχουν οι διευθυντές/τριες των σχολικών οργανισμών, συζητούνται τα ιδιαίτερα προβλήματα και προωθείται η αλληλοενημέρωση και ο συντονισμός. Επιδιώκουμε να ιεραρχήσουμε τα προβλήματα της υλικοτεχνικής υποδομής εξασφαλίζοντας τη συναίνεση των στελεχών μας σε κοινές κατά Δήμο ιεραρχήσεις και δράσεις. Αντιμετωπίζουμε την υλικοτεχνική υποδομή ως συνιστώσα της ευρύτερης έννοιας του κατασκευασμένου περιβάλλοντος που με τη σειρά της συμβάλλει μαζί με άλλους παράγοντες στην κατασκευή της εκπαιδευτικής πραγματικότητας και την παραγωγή ποιοτικού εκπαιδευτικού έργου. Προσπαθούμε επίσης να προωθήσουμε την ιδέα του τοπικού δικτύου των σχολικών μονάδων που ανταλλάσσουν πληροφόρηση, αναπτύσσουν κοινές δράσεις (εκπαιδευτικές δραστηριότητες, καινοτομίες) μοιράζονται και αξιοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο υποδομές, υποστηρίζουν και επιμορφώνουν τους εκπαιδευτικούς με δυναμικούς τρόπους κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού τους έργου, ενημερώνουν τους γονείς, προβάλλουν αιτήματα μορφωτικού και κοινωνικού χαρακτήρα. Πιστεύουμε ότι στο πεδίο αυτό κρίνεται ουσιαστικά η διευθυντική μας δράση και αξιοσύνη η οποία δεν μπορεί να περιορίζεται ούτε στο γραφειοκρατικό και μόνο κομμάτι της ούτε στη μονομερή ικανότητα δέσμευσης πόρων (ανθρώπινων ή υλικών ) αλλά οφείλει να σχετίζεται με την αποδοτικότητα της σχολικής μονάδας όπως αυτή προκύπτει από τη συσχέτιση του εκπαιδευτικού έργου που παράγεται με τους πόρους που δεσμεύονται για το σκοπό αυτό.